Historia stawiania pijawek przelpata się z technikami krwioupustów od ponad 2000 lat. Zapiski dotyczące medycznego wykorzystywania pijawek datują się do początku cywilizacji. Szczytowym okresem w leczniczym wykorzystaniu pijawki jest wiek XVIII i XIX. Po roku 1830 praktyka stawiania pijawek zaczęła stopniowo zanikać w związku z wprowadzeniem na coraz szerszą skalę leków farmaceutycznych. Dopiero odkrycie w 1884 roku przez profesora fizjologii Johna B. Haycrafta, że stanowiąca pożywienie pijawek krew nie ulega w jej przewodzie pokarmowym krzepnięciu ani psucie się, a następnie wyizolowanie z niej pod koniec 1950 roku czystego antykoagulantu – hirudyny zapewniło jej ponowny wzrost zainteresowania. Do czasów dzisiejszych odkryto ponad sto związków gruczołów ślinowych pijawki lekarskiej o pożądanych właściwościach leczniczych.

W 2004 roku Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) dopuściła pijawki lekarskie (Hirudo medicinalis) do obrotu w medycynie, uznając je za oficjalną metodę leczenia. Podobnie jest w Rosji, Kanadzie, Anglii i Francji. Przystawianie pijawek jest tam refundowane. W Polsce terapia pijawkowa posiada numer katalogowy 99.991 — w Spisie Procedur Medycznych ICD-9 PL (wersja 5.19), służących jako podstawa do rozliczeń z NFZ. Okazało się, że działają one silniej niż podawane chorym leki przeciwzakrzepowe i rozszerzające naczynia. Lekarze powoli przekonują się do pijawek i rozumieją, że w wielu przypadkach są one bardziej skuteczne od stosowanych powszechnie leków. Pijawka lekarska w obecnej dobie uważana jest za żywe, miniaturowe laboratorium farmakologiczne.

Właściwości lecznicze

Ważniejsze z nich to:
HIRUDYNA – silny lek przeciwzakrzepowy
HIRUSTAZYNA – także działanie przeciwzakrzepowe
SUBST. ZBLIŻONA DO HISTAMINY – rozszerza naczynia krwionośne
BDELINA – substancja o działaniu przeciwzapalnym
APYRAZA – zmniejsza lepkość krwi
ANTYELASTAZA – hamuje działanie elastaz, czyli związków rozkładających elastynę, znajdującą się m. in. w skórze i zapewniającą elastyczność. Antyelastaza spowalnia więc procesy starzenia się skóry
LIPAZY I ESTERAZY – substancje rozkładające tłuszcze (działanie przeciwmiażdżycowe)
GILANTYNA – związek o silnych właściwościach antyprzerzutowych i przeciwzakrzepowych. Ze względu na dużą ilość siarki regeneruje stawy
EGLINA – środek przeciwzapalny, aktywny antyutleniacz (blokuje stany zapalne, hamuje starzenie się organizmu)
DESTABILAZA – rozpuszcza powstałe skrzepy, regeneruje naczynia krwionośne, reguluje poziom cukru i ciśnienie krwi
HEMENTYNA – działa przeciwzakrzepowo, rozpuszczając także utworzone zakrzepy
HIALURONIDAZA – silny antybiotyk, poprawia przepuszczalność błon dla innych związków
ENDORFINY – substancje przeciwbólowe, uspokajające, poprawiające nastrój
NEUROTRANSMITTERY – regulują pracę układu nerwowego
CHLOROMYCETYNA – działanie przeciwbakteryjne
SUBSTANCJE ANTYNOWOTWOROWE

W czasie jednorazowego przystawienia pijawka wypija jej maksymalnie 10 ml krwi. Podczas ssania następuje poprawa mikrocyrkulacji (lepsze ukrwienie, dotlenienie tkanek, rozszerzenie naczyń włosowatych, sprawniejszy przepływ limfy, usunięcie toksyn i obrzęku) Jednak równie ważną funkcję spełnia wydzielina ślinianek pijawki. Zawarte w niej związki, wpuszczane do organizmu w czasie zabiegu stawiania pijawek, powodują chemiczną odbudowę komórek, przerwanie patologicznych procesów zapalnych, alergicznych i zwyrodnieniowych.

Stawianie Pijawek nie jest panaceum na wszystkie choroby ale pomaga w następujących dolegliwościach:

– zakrzepowe zapalenie żył,
– wrzodziejące zapalenie podudzi,
– migreny,
– trudno gojące się rany,
– hemoroidy
– częste przeziębienia (z uwagi na regulację układu immunologicznego następuje wzmocnienie odporności.),
– zapalenie przydatków,
– bolesne miesiączki,
– fibro mięśniaki i fibro gruczolaki macicy,
– łagodzenie objawów menopauzy,
– zapalenia błony śluzowej pochwy i macicy,
– policystyczność jajników,
– bezpłodność,
– impotencja, prostata,
– choroby skóry (wrzody, cellulit, wysypki),
– choroby zatok,
– alergie,
– choroby serca (m.in.: choroba niedokrwienna serca, zapalenie mięśnia sercowego, stan przed i po zawale mięśnia sercowego),
– choroby nerek,
– astma oskrzelowa,
– przewlekłe zapalenia oskrzeli,
– rozedma płucna,
– przewlekła zakrzepica płucna,
– choroby przewodu pokarmowego (wzdęcia),
– uszkodzenie wątroby,
– przewlekłe wrzody żołądka i dwunastnicy, przewlekłe zapalenia błony śluzowej żołądka i dwunastnicy,
– zapalenie pęcherzyka żółciowego,
– miażdżyca (wysoki cholesterol),
– nadciśnienie,
– bóle i zwyrodnienia stawów,
– obrzęki,
– choroby reumatyczne,
– zwyrodnienia stawów i kości,
– zapalenie stawów,
– przykurcze w zakresie kończyn i szyi,
– krwiaki pourazowe,
– choroba Parkinsona i Alzheimera,
– choroby kręgosłupa (rwa kulszowa, zapalenie korzonków),
– choroby układu nerwowego (depresja, nerwice, bezsenność),
– urazy (krwiaki, zakrzepy, złamania, zwyrodnienia, procesy zrostowe, wylewy do mózgu),
– choroby oczu i choroby uszu (szumy, zapalenie nerwów),
– zapalenie zatok,
– jaskra, i inne.
Gruczoły ślinowe pijawek wydzielają m.in. białka, kolagen, serotoninę, testosteron, progesteron oraz związki przeciwzakrzepowe, które wywierają pozytywny wpływ na stan napięcia skóry, jej dotlenienie oraz ukrwienie, tym samym spowalniając proces starzenia się organizmu.

 

Przeciwskazania do hirudoterapii to:

1. Hemofilia i antykoagulanty bezwzględne.
2. Anemia — wartość hemoglobiny niższa niż 10 mg%.
3. Stan po krwawieniu z górnego odcinka przewodu pokarmowego.
4. Ostre stany infekcyjne.
5. Ciężkie stadia chorób wewnętrznych i immunosupresja (marskość wątroby, HIV, immunosupresja w chemioterapii, dializy, ciężka niewydolność nerek, zapalenie płuc).
6. Ciężka alergia.
7. Ciąża.
8. Zaburzenia w gojeniu się ran (np. miażdżycowe krytyczne niedokrwienie kończyn).
9. Chorzy nieprzytomni.
10. Upośledzeni umysłowo.
11. Blizny keloidowe. 12. Skazy krwotoczne.
13. Zakrzepica żył głębokich.
14. Zespół stopy cukrzycowej z objawową martwicą tkanek.
15. Schorzenia grzybicze skóry.
16. Nowotwory skóry.
17. Pęcherzyce o podłożu autoimmunologicznym.
18. Głębokie ubytki skóry — odleżyny i owrzodzenia.
19. Zmiany na skórze wynikające z chorób wewnętrzynych.